Archive for Meta

Venna førr livet

Musikklæraren vår har bestemt at me skal synge «Venner» av Halvdan Sivertsen i eit par veker framover. Me øvde oss fyrste gong i går, hele skulen 6-60 år, 15 små og 6 store. Det var mandagstreigt, men kan berre bli betre. Kvar gong me song tredje verset fekk eg ei merkverdig kjensle i halsen. Han blei liksom litt tjukkare, og stemma virka ikkje like godt. Når me kom til refrenget blei det godt igjen. Eg kan ikkje hjelpe for det. Eg likar norske viser. Slik er det med den saken.

Venner

Å bare vær i lag igjen
E vi som før, kor ska vi hen
Vi tar en skål førr det som va
Førr gammel tru, førr alt vi sa

Førr alt vi e uenig om
Førr lys og luft tell mørke rom
Der vi kan se vårt eget svik
Vi e forskjellig vi e lik
Og vet at

Hver gang vi møtes, har vi det bra
Vi e venna førr livet
Sånne e gode å ha

Her mase ingen om suksess
Hvis du e trist, så e du det
Og kommer tåran la dem renn
Til du ser lys og land igjen

Hver gang vi møtes, har vi det bra
Vi e venna førr livet
Sånne e gode å ha

Om vi e lat, om vi e lei
Og sku sagt ja, der vi sa nei
Om vi e sur, om vi e sær
Blir det for tøft, så e vi der

Så finn et krus og slå dæ ned
Her kan du være den du e
Her finnes trøst her finnes tru
Vi lev i samme drøm som du

Hver gang vi møtes, har vi det bra
Vi e venna førr livet
Sånne e gode å ha

Halvdan Sivertsen

Du mista noko!

Inga Kristine syklar nedover bakken i full fart. Ho tråkkar godt når motstanden kjem der bakken blir slakare eit lite stykke før ho skal sykle oppover. Ho skal greie det denne gongen. Denne gongen skal ho komme seg heilt opp til toppen utan å måtte gå av sykkelen. Ho tråkkar alt ho har. Augo er festa langt oppe i bakken, ho ser heilt til toppen av han om ho strekkjer seg. Men ho gjer ikkje det. Ho veit at ho må halde konsentrasjonen om føtene, dei sterke føtene som trør sykkelen opp i høg fart. Inga Kristine og sykkelen er det nesten ikkje muleg å skilje no. Dei er eitt med kvarandre, dei arbeider i lag om eit enkelt mål. Dei skal nå toppen av bakken saman som ein heilskapleg masse av stål og krom, musklar, blod og sveitte.
-Hei! Du mista noko! Inga Kristine bråbremser. Ho har last bakpå sykkelen. Last som ikkje tilhøyrer ho. Ho skal levere, ho har eit oppdrag. Ho snur seg spørjande i den retninga lyden kom frå. Hiv etter pusten.
-Du mista farten!

Dette trur eg er ei sann historie. Mormor fortalde ho fleire gonger, slik ho gjorde med mange historiar frå barndom og ungdom. Nokre av dei hugsar eg godt. Andre kjennest meir som ein draum etter at frukosten er svelgt og tennene pussa. Eg har nokre bilete att, men dei heng ikkje saman og eg hugser ikkje kva poenget var. I den eine ser eg berre for meg eit lite islagd vatn, nokre ungar og eit par våte sko. Kanskje kjem nokre av dei tilbake. Om ikkje skal eg sy saman dei brokkene eg har til historiar som ikkje er sanne, men som heller ikkje er heilt usanne, på eit vis.

Mormor-året 2012

I år ville mormor Inga Kristine Selsaas fylt 100 år. Eg har derfor heilt på eige initiativ avgjort at 2012 skal vere mormor-året! Meir nøyaktig ville ho fylt 100 år den tolvte i tolvte i tjuetolv klokka tolv. Markeringa kjem hovudsakleg til å gå føre seg her på denne nettstaden med mulege utløparar til fjesboka. Likevel er det ikkje godt å vite korleis året formar seg. Det er berre å henge seg på.

Det er fleire grunnar til at mormor treng ei markering, eller snarare at eg har lyst til å markere mormor. Mormor treng vel strengt tatt ingenting, ho har sikkert blitt til både blome- og meitemarkceller. Kanskje er det også ein liten bit av ho i kyr og sauer som beiter på Torvastad. Om me dreg den der lenger kan me også sjå føre oss at me har hatt deler av ho til middag ein sundag, men det er i grunn ikkje nødvendig å gjere akkurat det.

Ein liten historie frå då morfar døydde kan fungere som ein illustrasjon. Dette var i byrjinga av mars 1996. Morfar rakk å bli 90 og eit halvt år. Presten, mormor og mor mi sat i stova heime hos oss for å planleggje gravferdsgudstenesta. Då dei hadde sitte der ei stund, kom eg ruslande opp frå rommet mitt i kjellaren og satte meg i ein stol i lag med dei. Heilt spontant snudde presten seg mot meg og sa, begeistra: «No veit eg kor du har det frå!» Det var som om han hadde gått og lurt på korleis i all verda desse to foreldra, som det ikkje er noko i vegen med, kunne fø fram ein slik underleg skapning. Så, endeleg, etter å ha møtt på denne mormora, som sikkert hadde sitte der og vore litt sånn underleg rar og herleg som ho var, har han fått ei forklaring. Det blei ikkje utbrodert noko vidare anna enn i mitt eige hovud, men det var slik eg oppfatta det. Og eg blei så glad! Det er utan tvil det finaste komplimentet eg har fått nokon sinne. Eg har saktens høyrt fine ting om meg både før og etter, men det er ingen av dei som kjem i nærleiken av å bli forklart som person ved denne mormora som eg nok både då og no identifiserer meg så sterkt med. Eg ser sjølv at dette verkar intenst, men det er jo trass alt Mormor-året i år, så då har ein vel lov til å ta i ekstra.

Her kjem meir om mormor etter kvart. Eg tek i mot bilete. Ho var ikkje så glad i å bli fotografert, men nokre finst veit eg. Her er eit der ho nokså typisk gøymer seg bak noko, i dette tilfellet meg, jula 1978.

Eg har ein teori!

Ofte har eg hatt laurdagar der eg vekslar mellom å ligge på sofaen og over doskåla. (Ikkje alkoholrelatert). Etter ei stund med slike laurdagar fann eg ut at det hjelpte å ha vekkarklokka på sjølv på laurdagane slik at eg ikkje sov for lenge. Viss nakken fekk strekke seg og hovudet løfte seg i tide, gjekk det betre. Likevel kom desse laurdagane stadig. Folk eg har snakka med fortel om liknande situasjonar ofte knytta til det at kroppen etter å ha vore i gong, (ofte litt for mykje) får lov å slappe av. Det er som om kroppen då gjer seg heilt over ende.

I haust og vinter har eg hatt ansvar for fjosstell omtrent kvar laurdag og sundag. Og eg har ikkje vore sjuk i det heile tatt. Teorien er altså: Om ein står opp kvar dag til samme tid og gjer eit ørlite dagsverk har kroppen det betre. Men det er viktig å gjere noko du likar å gjere. Kvar dag.

Drikka?

Eg gidd ikkje å drikke meir. Det er ikkje ei særleg stor greie eigentleg for meg i mitt liv. Eg kan telje på ei hand dei gongene eg har hatt alkohol i blodet siste halvåret. Mest på grunn av at det er så upraktisk å ha akkurat det. Ein kan jo ikkje kjøre bil med alkohol i blodet. Og så mister ein ofte ein dag i etterkant. Det kan smake godt med slik drikke med alkohol i, men det er så mykje styr med det. Nei, då er det like greit å la vere fullt og heilt, så slepp ein å lure på om ein skal ordne seg slik eller slik. Eg har ikkje tenkt på dette lenge. Det er ikkje eit nyttårsforsett. Det er inga oppofring. Eg kom berre på det her ein dag. At eg berre kan la vere. At eg kan vere avholdsmenneske for å gjere alt enklare. Då treng eg ikkje lure på om eg skal ordne organisere hundar og transport og overnatting. Eg kan berre gjere akkurat som eg vil utan å planleggje så mykje. I tillegg blir det jo færre turar på do når eg er ute. Så greit. Det er ei god avgjersle. Ho kjennest bra.

Å vere B-menneske er nok ein fordel om du skal vere avholdande. Kanskje sneik tanken seg inn på nyttårsafta då eg rett og slett ikkje gadd å drikke. Eg hadde kjøpt inn (nok eit praktisk problem), og ellers ordna meg praktisk, men eg fann ut at det var mykje greiare å gje drikka vekk. Eg kosa meg i lag med ei god blanding av menneske rusa på ulikt (alkohol, livet, musikk, seg sjølv) og sovna i mi eiga seng klokka 06 fyrste dagen i 2012.

Eg veit at eg kan vere hakket festligare om eg har alkohol i blodet. Eg har det ofte hakket festligare sjølv også. Heilt til eg oppdagar meg sjølv og blir flau. Det kan hende den seine debuten har noko med det å gjere (Har aldri drukke ulovleg). For nokon er det herleg å kjenne at ein slepp kontrollen og ikkje bry seg om kva ein seier og gjer. Eg likar ikkje det i det heile tatt. Når munnen min skravlar i veg og eg ler mykje meir enn vanleg, av alt, har eg heile tida meg sjølv på skuldra som gremmer seg og raudnar.

Sjølv om dette ikkje kjem til å føre til særlege endringar i livet mitt, er det likevel ei greie kanskje for andre folk. Så fint det hadde vore om det ikkje var ei greie. Om det var likegyldig kva for væske som var i glaset ditt. Så fint det hadde vore om det ikkje var eit samtaleemne i det heile tatt utover om det i glaset for eksempel smakar godt. Så eg kjem ikkje til å utbrodere dette meir. Om nokon ønskjer å ha ein samtale om det viss eg skulle klare å somle meg til å dukke opp ein plass der det er andre menneske (det er eit nyttårsforsett) kjem det ikkje til å bli lange samtalen. Kjedeleg blir han óg. Eg gidd berre ikkje. Det er så upraktisk. Det er alt.

Synestesi i fjosen

Då bokstavar og tall hadde fått seg plassar i hovudet mitt då eg var lita hadde dei også fargar og personlege eigenskapar. Dette var heilt sjølvsagt for meg, eg stilte ikkje spørsmål ved det, snakka ikkje om det, eg trudde alle hadde det slik. Heile skuleløpet hadde eg desse bokstavane og tala med meg levande, somme ugreie og vanskelege, somme kjærare og nærare enn andre.

Fyrst då eg i 13-14 års alderen las om synestesi i Illustert vitenskap gjekk det opp for meg at det fenomenet eg kjente så godt, ofte kosa meg med, men ikkje såg på som verken rart eller spesielt, faktisk ikkje er noko alle kjenner til. Eg hugser eg lo, blei skikkelig oppstemt og ganske stolt. Eg var ikkje i tvil om at eg var synestetikar. Eg har aldri dikta opp verken fargar eller andre eigenskapar, eg treng ikkje lure på korleis dei ser ut eller vil te seg i sosiale samanhengar, det er så sjølvsagt, det er berre slik det er.

Så var det fjosen. I fjosen er det ei kvige som er lysare brun enn dei andre. Ho har nummer 24. (Når eg skulle skrive 24 no, skreiv eg 23. Det vil bli klart etter kvart kvifor dette er greit å poengtere.) Kvige nr. 23 er svart. For nokre dagar sidan viste nr. 24 (måtte konsenterer meg no) brunsteikn. Eg såg etter kva nummer ho hadde. 24. Snudde meg rundt. Måtte sjekke ein gong til. 24? Sikker? Sjekke ein gong til. Snudde meg og gjekk ut i gangen for å notere i brunstkalenderen. Noterte: 23 B 0800. Heldt fram med arbeidet i fjosen. Dagen etter var bonden sjølv i fjosen i lag med meg, og stussa over notata mine. Eg oppklarte så godt eg kunne. Peikte på kviga med brunstteikn. Eg visste godt kva for to dyr som hadde nummera 23 og 24 og at eg hadde ei tendens til å blande dei saman. Det hadde ennå ikkje gått opp for meg akkurat kvifor.

Etter at bonden sjølv hadde gått ut, sjekka eg notata mine for eg blei litt usikker. Då oppdaga eg at eg hadde notert feil. Eg lo då eg fortalte det, og forklarte det med at «i mitt hovud passar ho best til å vere 23». Då sa det pling. Sjølvsagt. 2 er blå, ganske lys. 3 er gul, også ganske lys. Begge tala er ganske tynne, nesten litt gjennomsiktige, og dei er forsiktige av seg. Passar godt på den lyse, litt forsiktige kviga. 2 er framleis blå, men saman med 4 som er raud-oransj blir 2 i 24 ein tanke mørkare. Talet 4 er også mykje tøffare av seg. Passar mykje betre på den svarte kviga som ikkje alltid er like grei å ha med å gjere. (Fæl til å kneke med hovudet om du står ved sia hennar for å ordne noko). Ikkje rart det blei krøll.

Dette er forresten 24 (som burde vore 23) i kalveversjon

Utover dette burde 19 vore 13 og 13 burde vore 15. Heldigvis passar 25 ganske godt til sitt nummer. Skulle kanskje berre gje dei namn fyrst som sist.

Eg lovar

Sola har snudd. Då er det kanskje på tide å tenkje på å krype ut av hiet. Men klart, har ein ligge i hi heile hausten kan ein vel ligge ut året også. Heldigvis har hiet mitt korridorar til Torvastad og til Haugesund slik at det hender eg treffer andre menneske som også ser ut til å vere i dvaleliknande tilstander. Anten det eller så er det eg som ikkje er heilt vaken og som derfor ser framfor meg ei litt ullen verd. Ein skal se at det rettar seg til neste år. Skuddår og allting. Det gjeld berre å finne ut kor ein skal gjere av seg når ein kjem ut av hiet. Er det då ein skal streife rundt?

Eg er nokså sikker på at eg har lært ein del denne hausten, men når eg no skal fortelje om alt eg har lært, hugsar eg ingenting. Det har nok helst med fjos og skule å gjere. Ein ting kan eg likevel seie eg har erfart (igjen). Om eg ikkje klarar å gjenoppta rutina med tidlege produktive morgonar kjem eg ganske snart til å krype inn att i hiet. Og det er ingen tent med. (For eg blir så sur). I grunn er det vel slik at dette eine nyttårsløftet til meg sjølv (og resten av den begrensa verda som er nøydd til å vedkome seg meg) vil gjere alt anna betre. Kva det er eg eigentleg meiner? Jau, eg er nøydd til å stå opp mellom 0430 og 0500 og skrive setningar før eg drar til skule eller fjos når det no over nyttår er heilt nye kvardagar. (Den beste form for dag). Sjå, der står det med svarte bokstavar på kvit skjerm skrive med det heilt nye, gamle rosa mac tastaturet eg fann på skulen og fekk ta med meg heim. Då er det vel avgjord i grunn.